Bepaalt je baas ook wat je met de buurvrouw bespreekt?
Gedragscodes zijn naïef. Bedrijven moeten de discussie over het gebruik van sociale media met medewerkers aangaan. Draai het ook eens om: sociale media zijn een verrijking voor kenniswerkers.
‘Bedrijven tobben over Facebook en Twitter’ kopten meerdere (GPD-)media vandaag. Grote bedrijven zeggen na te denken over een code waarin regels voor het gebruik door werknemers van sites als Hyves en Twitter worden vastgelegd. Het CNV introduceerde vandaag zelfs zo’n heuse gedragscode.
De worsteling is logisch, maar de oplossingsrichting niet. Sociale media (de verzamelnaam voor sites als Twitter en Facebook) kenmerken zich juist door een gebrek aan opgelegde regels. De spelregels ontstaan van onderaf, met elkaar wordt bepaald hoe de media kunnen werken en hoe ze worden ingezet. Richtlijnen of gedragsregels van bovenaf zijn naïef.
Sociale media zijn in feite niets anders dan andere sociale omgevingen. Hebben bedrijven ook richtlijnen over wat je op de verjaardag van de buurvrouw mag zeggen? Hoe je je gedraagt tijdens een hockeytoernooi in het weekend?
Uiteraard kun je afspreken dat er niet in de baas zijn tijd gehyvet wordt of je kunt domweg bepaalde sites door de IT-afdeling laten blokkeren. Maar met zo’n stringente scheiding tussen werk en privé kun je als werkgever logischerwijs ook niet van je medewerkers verlangen dat zij na vijven bereikbaar zijn. Zet dan ook die prikklok maar weer naast de deur! Natuurlijk kun je afspreken dat LinkedIn-profielen door de afdeling human resources of communicatie gevraagd of ongevraagd worden gecheckt. Maar hoe haalbaar is dat met meer dan vijfentwintig werknemers? Als iemand een Hyves-account heeft, zal dat vaak als privéactiviteit worden gezien. Maar zakenrelaties kunnen via zoekmachines net zo goed op de partypics uit Chersonissos terechtkomen, of de kinderkiekjes op camping De Bosrand. Benieuwd of die grote klant onderscheid maakt tussen jou als privépersoon (bikini, Ibiza, Facebook) en jou als werknemer (3 recommendations, 361 connecties, LinkedIn). Ik geloof dat we bewegen naar een wereld waarin iedereen zijn eigen merk is en het onderscheid werk en privé daarin van ondergeschikt belang is. Sterker nog, privé-informatie wordt als ‘personal touch’ gezien. Een twitterende politicus of andere professional die af en toe iets loslaat over zijn privéleven vinden we met zijn allen ‘menselijk’.
Het CNV vervat in de gedragscode dat het werk niet mag lijden onder het gebruik van sociale media. Ik zou zeggen: draai het eens om. Laat werknemers aantonen dat het gebruik van sociale media hun werk verrijkt. Dat zij via deze media kennis vergaren en delen, nieuwe waardevolle contacten opdoen, et cetera.
Je kunt gedrag op sociale media niet beheersen. Zelfs de bedenker en maker van een sociale netwerksite heeft geen controle over de manier waarop het medium gebruikt wordt. Zo gaf Twitter bij de oprichting in 2006 aan dat je korte berichten van maximaal 140 tekens kon delen, als antwoord op de vraag ‘wat ben je aan het doen’. Jaren later bleek dat de berichten die iedereen deelde helemaal geen antwoord meer vormden op die vraag. Twitter veranderde de vraag in ‘wat gebeurt er?’ De Twitter-gebruikers hadden het gebruik veranderd, Twitter paste de site daarop aan – niet andersom. ‘We verwachten niet dat dit de manier waarop Twitter gebruikt wordt verandert, maar misschien kun je Twitter zo makkelijker uitleggen aan je vader.’
Het is naïef van de werkgevers te denken dat het gedrag van werknemers op sociale media met een code of een richtlijn is te regelen. Tegen de tijd dat de inkt van zo’n gedragscode droog is, zijn de media en het gebruik ervan alweer veranderd. Medewerkers bewust maken van de gevolgen van hun online acties en profielen is een duurzamere oplossing. Sterker nog: ga met ze het gesprek aan en kom tot kansen hoe uw werknemers met de inzet van sociale media het bedrijfsimago versterken in plaats van afbreken. Ook wij voeren die discussie doorlopend met klanten, maar ook intern. Een grappige tweet over een concurrent is tijdens de lunch gauw bedacht, maar is het wel zo chic om hem ook cyberspace in te slingeren?
Donderdag 22 juli 2010
Volg mij op Twitter: @kimgrimpe
Meer Marlot vindt...